ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรที่ได้ชื่อว่า “ราชาแห่งความขม”
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Andrographis paniculata
1. ใช้บรรเทาอาการ : ไข้ ไอ เจ็บคอ
2. มีฤทธิ์ต้านไวรัส : ยับยั้งกระบวนการแบ่งตัวของไวรัส
มีการศึกษาเบื้องต้นในการจำลองการจับของโครงสร้างยากับเชื้อ พบว่า
"ฟ้าทะลายโจรและสารอนุพันธุ์ สามารถจับกับโครงสร้างเชื้อโควิดได้หลายตำแหน่ง
ซึ่งเป็นเป้าหมายการออกฤทธิ์ของยาที่สำคัญ (drug target) และมีโอกาสลดการดื้อยาในอนาคต"
ตำแหน่งที่พบว่าฟ้าทะลายโจรสามารถออกฤทธิ์
- ACE2 receptor : ตัวรับไวรัสที่เซลล์ปอด
- RNA-dependent RNA polymerase (RdRP)
: ทำให้ไวรัสไม่สามารถเพิ่มจำนวนสารพันธุกรรมได้ (ยา Favipiravir ออกฤทธิ์ที่ตำแหน่งนี้)
- Main Protease (Mpro) : เอนไซม์ที่เป็นกุญแจสำคัญในการทำให้ไวรัสเพิ่มจำนวนและแบ่งตัว
- 3-CL protease, PL protease : เอนไซม์ที่ทำหน้าที่ตัดโปรตีนชิ้นยาว ๆ ที่ไวรัสสร้างขึ้น ให้เป็นโปรตีนชิ้นเล็ก ๆ ที่จะไปทำหน้าที่สร้างลูกหลานไวรัสต่อไป การยับยั้งกระบวนการดังกล่าวจะทำให้ไวรัสสร้างสำเนาตัวใหม่ไม่ได้
- Spike protein : โปรตีนตรงส่วนหนาม โครงสร้างส่วนนอกของไวรัสที่ใช้จับกับตัวรับที่เซลล์
งานวิจัยในเซลล์ปอดของมนุษย์
พบว่าฟ้าทะลายโจรยับยั้งการผลิตไวรัสตัวใหม่ คือช่วงที่ไวรัสกำลังประกอบร่างตัวเอง ( Progeny virus) ยับยั้งระยะไวรัสสมบูรณ์ (Assembly หรือ Maturation) และยับยั้งกระบวนการที่ไวรัสถูกปลดปล่อยออกจากเซลล์โฮสต์ และพร้อมที่จะบุกรุกเซลล์อื่น ๆ ต่อไป
https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.12.08.415836v1.full.pdf
3. มีฤทธิ์ปรับภูมิคุ้มกันให้ทำงานอย่างสมดุล (Immunomodulatory action = balance immune)
: ช่วยส่งเสริมการทำงานของเม็ดเลือดขาวในการจับกินเชื้อ
Andrographis Also called the “King of bitters”, this herb has shown excellent results when combined with Siberian Ginseng in large trials for the flu. It has antiviral effect and also improves GI tract function and may help regulate cytokine activity and prevent the cytokine storm. Dried herb-1.5-5 g/day : tea-1/2-1 teasp. Steeped in 8 oz water, drink 40z 3X day tincture-20-60 drops 3 X day, standardized tablets-100 mg. w/5mg andrographolide and deoxyandrographolide, take 4 tablets 3Xday
http://vtherbcenter.org/wp-content/uploads/2012/04/Influenza-support.pdf
pharmaceuticals-13-00236-v2.pdf
4. ลดการอักเสบ : งานวิจัยหลายชิ้นพบว่าฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์ลดอักเสบผ่านหลายกลไก รวมถึงมีข้อมูลรายงานว่าฟ้าทะลายโจรช่วยป้องกันการเกิดภาวะพายุไซโตไคน์ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ภูมิคุ้มกันต่อสู้กับเชื้อจนทำให้เกิดความเสียหายต่อเซลล์ เช่น ปอดอักเสบ
อายุ 12 ปีขึ้นไป
- ผงยาฟ้าทะลายโจร : ครั้งละ 1500 -3000 มิลลิกรัม หรือประมาณ 3 แคปซูล วันละ 4 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน
- สารสกัดแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) 60-180 มิลลิกรัมต่อวัน เป็นเวลา 5 วัน
อายุ 4-11 ปี
- สารสกัดแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) 10 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน หรือประมาณ 1 แคปซูล วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน
กรณีเสริมภูมิคุ้มกัน
พบการใช้ในผลิตภัณฑ์ต่างประเทศ และมีวิจัยพบว่าช่วยลดอัตราการเป็นหวัด โดยใช้ขนาดสารแอนโดรกราโฟไลด์ 11.2 มิลลิกรัมต่อวัน หรือเทียบเคียงเป็นฟ้าทะลายโจร แคปซูล วันละ 1 แคปซูล 5 วัน ต่อสัปดาห์ ต่อเนื่องนาน 3 เดือน
หมายเหตุ : ขนาดที่แนะนำ คำนวณจากขนาดยาฟ้าทะลายโจรอภัยภูเบศร
ㆍ ไม่พบข้อมูลว่าฟ้าทะลายโจรป้องกันการติดเชื้อโควิด-19
ㆍ ไม่แนะนำการกินเสริมภูมิคุ้มกันในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี ผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับและไตผิดปกติ ผู้ที่ใช้ยาวาร์ฟาริน
ㆍ การใช้ยาระยะยาว อาจทำให้ผู้ที่มีอาการหนาวง่าย มือ เท้า เย็น มีอาการกำเริบ ควรหยุดใช้หากพบอาการข้างเคียงดังกล่าว
ข้อห้ามใช้ : หญิงตั้งครรภ์ หรือวางแผนจะตั้งครรภ์ / ให้นมบุตร/ มีประวัติแพ้ฟ้าทะลายโจร เช่น เคยกินแล้วมีผื่น แน่นหน้าอก บวม
ข้อควรระวัง : ผู้ป่วยตับอักเสบ ไตวายระยะท้าย ความดันต่ำ ใช้ยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน กรุณาปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา
ที่มาของข้อมูล : คู่มือการดูแลสุขภาพสำหรับประชาชน ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ระลอก 3 ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยและสมุนไพร (หน้า 18-21)
ลิงค์เพื่อแชร์ >> https://bit.ly/2TyyJL0
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
