“ครู” พัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างไรให้ครบทุกด้าน และเหมาะสมกับวัย
เด็กปฐมวัยจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาอย่างเป็นองค์รวม โดยพัฒนาอย่างรอบด้านและสมดุล ทั้งด้านร่างกาย ด้านอารมณ์ จิตใจ ด้านสังคมและด้านสติปัญญาเพื่อให้เด็กเติบโตขึ้นเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์และพัฒนาได้อย่างเต็มศักยภาพ มีร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง มีจิตใจที่แจ่มใสเบิกบาน สามารถควบคุมอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม รู้จักและเข้าใจตนเอง เอาใจเขามาใส่ใจเรา ชื่นชมสิ่งรอบตัว ช่วยเหลือตนเองได้ อยู่ร่วมและทำงานกับคนอื่นได้อย่างมีความสุข มีคุณธรรมจริยธรรม มีความรับผิดชอบ มีทักษะชีวิต ใช้ภาษาสื่อสารได้เหมาะสมกับวัย มีความสามารถในการคิดและแก้ปัญหา สามารถแสวงหาความรู้ได้ด้วยตนเอง มีจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ สมดังจุดมุ่งหมายของการปฏิรูปการศึกษาที่ต้องการให้เด็กเป็นทั้ง "คนดี คนเก่ง และมีความสุข"
แต่ในปัจจุบัน เด็กปฐมวัยถูกกระตุ้นจากทั้งทางบ้าน และโรงเรียนมากเกินไป เด็กถูกเร่งให้อ่านออกเขียนได้ บวกลบเลข ถูกให้ท่องจำและทำสิ่งต่าง ๆ เกินวัย ด้วยคาดหวังให้เด็กเป็นคนเก่ง แต่แท้จริงแล้วการเป็นคนเก่งเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถทำไห้เด็กประสบความสำเร็จในชีวิต และอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข การมุ่งสอนวิชา ให้เด็กเรียนจากแบบเรียน ฝึกทักษะผ่านการทำแบบฝึกหัด ให้นั่งฟังครูสอนทั้งวันนั้น ไม่เหมาะสมกับพัฒนาการและลักษณะการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย เป็นการมุ่งพัฒนาเฉพาะทางด้านสติปัญญา ทำให้เด็กขาดโอกาสที่จะพัฒนาทักษะสำคัญอื่น ๆ ในช่วงเวลาทองที่สมองของเด็กจะเปิดรับการเรียนรู้ได้ดีที่สุด เด็กไม่ได้รับการพัฒนาการอย่างเป็นองค์รวมและไม่สามารถพัฒนาได้อย่างเต็มศักยภาพ ยิ่งไปกว่านั้นการสอนที่ครูเป็นผู้บอก อธิบายและออกคำสั่ง เด็กเป็นผู้รับข้อมูล ไม่ได้ลงมือกระทำ สำรวจ ทดลอง และไม่ได้นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน ทำให้เด็กขาดโอกาสที่จะพัฒนาทักษะที่จำเป็นในการดำเนินชีวิตในสังคมอนาคต
แนวทางการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างเป็นองค์รวม มีดังนี้
คู่มือการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างเป็นองค์รวมฉบับนี้ จะช่วยให้ ครู ผู้ดูแลเด็ก และผู้เกี่ยวข้องกับเด็กปฐมวัย ได้มีแนวทางในการพัฒนาเด็กอย่างเป็นองค์รวมได้ถูกต้อง เหมาะสม และสอดคล้องกับพัฒนาการและการทำงานของสมอง หากครู หรือผู้ดูแลเด็กได้ปฏิบัติตามแนวทางที่ควรทำและหลีกเลี่ยงสิ่งที่ไม่ควรทำ จะช่วยให้เด็กเติบโตขึ้นเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ พัฒนาได้อย่างเต็มศักยภาพและเป็นกำลังสำคัญของประเทศชาติต่อไป
ที่มาของข้อมูล : คู่มือ การพัฒนาเด็กอย่างเป็นองค์รวม (หน้า 11-15)
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
