ใคร คือ คน (ที่มีความต้องการ) พิเศษ
มนุษย์รับรู้โลกผ่านผัสสะหรือประสาทสัมผัสต่าง ๆ ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย แล้วประทับไว้ในใจร่างกายของทารกแรกเกิดเป็นอวัยวะที่พร้อมรับสัมผัสทุกส่วน เวลาเด็กดีใจทั้งเนื้อทั้งตัวจะแสดงออกมาหมด เด็กเปิดผัสสะรับสิ่งแวดล้อมหรือโลกภายนอกเรียนรู้และหลอมรวมเป็นตัวตนของเขา เมื่อเติบโตขึ้นมนุษย์คิดก่อนแล้วค่อยลงมือทำ ต่างจากเด็กที่ลงมือทำในทันทีเพื่อเรียนรู้โลกผัสสะของบุคคลที่มีความต้องการพิเศษ บางส่วนขาดหายไป จำเป็นต้องใช้ผัสสะด้านที่เหลือมาทดแทน ความมหัศจรรย์ของมนุษย์ คือ ความสามารถในการชดเชยผัสสะที่สูญเสียไป ทำให้ผัสสะที่เหลืออยู่ตื่นรู้มากขึ้น โลกที่พวกเขาสัมผัสจึงมีมิติต่างไปจากโลกที่พวกเรารับรู้
คนทั่วไปในสังคมผู้ซึ่งไม่คุ้นชินกับคนพิเศษ มักรู้สึกสงสาร เห็นใจ อยากช่วยเหลือ เป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นจากการขาดความรู้ และประสบการณ์การอยู่ร่วมกับคนพิเศษหรือคนที่แตกต่าง ในขณะที่คนพิเศษมองว่า เขามิได้ต้องการความช่วยเหลือ ความสงสารหรือความเห็นใจ หากแต่ปรารถนา ความเข้าใจ การสนับสนุน และการเกื้อกูลกัน มากกว่า
“ทุกคนมีความเป็นมนุษย์ มีเกียรติ มีศักดิ์ศรี มีความเฉพาะตัว
ซึ่งต้องการการยอมรับในความแตกต่าง”
คำสื่อใจ
เดิมสังคมไทยใช้คำว่า คนพิการ เรียกรวม ผู้ที่มีสภาวะบกพร่องทางร่างกายเป็นหลัก ส่วนผู้ที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญาและอารมณ์ คำที่ใช้เรียกแบบเหมารวม คือ คนปัญญาอ่อน ทั้งสองคำนี้เมื่อนำไปใช้ในสังคมทั่วไป มีแนวโน้มที่เจือไปด้วยความรู้สึก ตีตรา หรือ ตัดสิน ว่าคนเหล่านี้ ต่าง หรือ ด้อย กว่า
ต่อมา ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะความบกพร่องทางร่างกายและจิตใจด้านต่าง ๆ ค่อย ๆ เปิดเผยผ่านข้อมูลทางการแพทย์ ซึ่งอธิบายคนกลุ่มนี้ว่า คือ บุคคลที่มีภาวะต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษ มีความต้องการเฉพาะด้านในการบำบัดเยียวยา ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญาการเรียนรู้ หรือสังคม ซึ่งสภาวะ ความต้องการพิเศษ นั้นอาจรักษาได้ หรือ อาจเป็นสภาวะที่ดำเนินไปตลอดชีวิต
องค์ความรู้ใหม่ที่เกิดขึ้น ทำให้มีผู้เข้ามาร่วมทำงานเพื่อเยียวยา ช่วยเหลือ ดูแล บุคคลเหล่านี้ตามความรู้เฉพาะด้านมากขึ้น จนประกอบรวมเป็นกลุ่มสหวิชาชีพที่ทำงานเชื่อมโยงกัน ทั้งสถานพยาบาล สถานศึกษาครอบครัว และสังคม
หลายฝ่ายต่างสร้างสรรค์ถ้อยคำใหม่ ๆ ขึ้น พยายามสร้างคำจำกัดความใหม่ ซึ่งช่วยเปิดมิติการรับรู้ของสังคมที่มีต่อกลุ่มคนเหล่านี้ให้กว้างขึ้น และสอดคล้องกับความเป็นจริงมากขึ้นกว่าเดิม เช่น บุคคลที่มีความสามารถพิเศษ บุคคลที่มีทักษะพิเศษ บุคคลที่มีความต้องการพิเศษ หรือบุคคลที่ควรได้รับการดูแลทางจิตใจเป็นพิเศษ เพราะมองว่า ไม่ว่าจะมีความบกพร่องด้านใด การเยียวยาจิตใจสำคัญที่สุด
ไม่มีคำใดถูก ไม่มีคำใดผิด ไม่จำเป็นต้องใช้คำหนึ่งเพื่อเลิกใช้อีกคำหนึ่ง แต่สิ่งสำคัญที่สุดนอกเหนือจาก คำ คือ ใจ เพียงแค่ทุกครั้งที่เลือกใช้ถ้อยคำใด ขอให้เอ่ยออกไปด้วยความเคารพในความแตกต่าง เคารพในความหลากหลาย เคารพในความเป็นมนุษย์ ซึ่งทุกคนมีติดตัวมาตั้งแต่เกิดอย่างเท่าเทียมกัน
(ที่มา : โลกวิเศษเพราะคนพิเศษ หน้า 8-10)
เด็กที่มีความต้องการพิเศษ แบ่งออกเป็น 4 ประเภท
1. ด้านพัฒนาการ (Developmental) ได้แก่ กลุ่มอาการดาวน์ ออทิสติก และความบกพร่องทางการเรียนรู้ ด้านการอ่าน การเขียน และบกพร่องทางคณิตศาสตร์ และการคิดคำนวณ เป็นต้น
2. ด้านร่างกาย (Physical) ได้แก่ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ลมชัก หอบหืดแบบรุนแรง เป็นต้น
3. ด้านพฤติกรรม/ อารมณ์ (Behavioral/ Emotional) ได้แก่ สมาธิสั้น และอารมณ์สองขั้ว ดื้อต่อต้าน เป็นต้น
4. ความบกพร่องทางประสาทสัมผัส (Sensory impaired) ได้ บกพร่องทางการมองเห็น และการได้ยิน เป็นต้น
(ที่มา : โลกวิเศษเพราะคนพิเศษ หน้า 16-17)
ความพิเศษในความไม่ปกติ
(ของขวัญและอุปสรรค)
บุคคลที่มีความต้องการพิเศษ มีความไม่ปกติของพัฒนาการในระดับที่สูงกว่าคนทั่วไป ในกรณีของผู้ที่มีความบกพร่องทางร่างกาย เช่น การมองเห็น การได้ยินหรือสูญเสียอวัยวะบางส่วน กระบวนการในการรวบรวมจิตใจ อารมณ์ ความรู้สึก เพื่อสร้างจิตวิญญาณที่เข้มแข็งสำหรับการรับมือกับปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ เป็นเรื่องที่ไม่ยากเย็นเกินไปนัก
แต่สำหรับบุคคลที่มีความต้องการพิเศษ ผู้ซึ่งมีความไม่ปกติครอบคลุมไปถึงระบบการทำงานของสมอง กระบวนการเรียนรู้ของพวกเขาแตกต่างจากคนทั่วไปและมีความยากลำบากอย่างมากในการจัดการกับความไม่ปกติของตนเอง เพราะมิติทางจิตวิญญาณหรือการตระหนักรู้ของพวกเขาไม่สามารถเกิดขึ้นได้อย่างมั่นคงพอ
หากมองในมุมกลับกัน การที่เขาเหล่านั้นไม่สามารถควบคุมจิตใจ อารมณ์ ความรู้สึกของตนเองได้ รู้สึกอย่างไรก็แสดงออกอย่างนั้น คิดอย่างไรก็พูดโพล่งออกมา ทำให้เกิดมิติพิเศษที่แสดงให้เห็นว่า ร่างกายและจิตใจของเขามีภาวะที่ต่างจากคนทั่วไป กล่าวคือ มีส่วนที่ตื้นเขินเหมือนไม่รับรู้ระเบียบกฎเกณฑ์ความเป็นไปใด ๆ ของโลกรอบตัวกับส่วนที่ลึกซึ้งมาก ซึ่งคนทั่วไปไม่สามารถสัมผัสได้ การรับรู้ในส่วนที่ลึกมากของบุคคล (ที่มีความต้องการ) พิเศษนี้เองที่นำเราไปพบความมหัศจรรย์ในความเป็นมนุษย์ หนังสือเล่มนี้ขอเรียกบุคคลที่มีความต้องการพิเศษว่า "คนพิเศษ"
"บุคคลที่มีความต้องการพิเศษมีความยากลำบากในการจัดการกับความไม่ปกติ
ที่เกิดขึ้นภายในตนเอง เพราะร่างกาย จิตใจและจิตวิญญาณไม่สามารถประสานสัมพันธ์ประมวลผลการรับรู้
และตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่มากระทบได้อย่างที่ควรจะเป็น"
มนุษย์เป็น Sense organ (ทั้งเนื้อทั้งตัวของมนุษย์เป็นอวัยวะรับสัมผัส) มนุษยปรัชญาเปรียบคนพิเศษเหมือนนักดนตรีที่กำลังเล่นเครื่องดนตรีที่ไม่สมบูรณ์ไม่ว่านักดนตรีจะเก่งเพียงใด ย่อมไม่สามารถบรรเลงบทเพลงได้ไพเราะ เนื่องจากเครื่องดนตรีมีความบกพร่อง หมายความว่า ทุกคนมีจิตวิญญาณอันบริสุทธิ์ ซึ่งมีความสมบูรณ์ หากแต่คนพิเศษอาจมีร่างกายที่บกพร่อง หรือมีความยากลำบากในการแสดงออกทางความคิดหรือความรู้สึก ทำให้จิตวิญญาณไม่สามารถแสดงออกผ่านจิตใจและร่างกายนี้ได้ คนทั่วไปจึงมองว่า “ไม่ปกติ” แท้จริงทุกคนมีความ “ไม่ปกติ” แฝงอยู่ ซึ่งแสดงออกในสภาวะที่ขาดการตระหนักรู้ เช่น อาการนั่งสั่นขา แต่สามารถควบคุมได้เมื่อรู้ตัว ต่างจากคนพิเศษซึ่งไม่สามารถควบคุมตัวเองได้
ในมุมมองของการศึกษาบำบัดมิได้มองว่า “เด็กคนนี้มีปัญหาอะไร” หากมองว่า "เด็กคนนี้เป็นใคร อะไรคือ ของขวัญ และอะไรคือ ข้อจำกัด" มนุษย์มีความบกพร่องมีบางสิ่งที่ไม่เคยเติมเต็ม ความพิการจึงเป็นพื้นฐานของความเป็นมนุษย์ ความไม่สมบูรณ์แบบหรือความบกพร่องเป็นโอกาสในการพัฒนาความเป็นมนุษย์
“มนุษย์มีความสามารถในการรับรู้โลกผ่าน 3 ทาง ได้แก่ ทางกายภาพ คือ การรับรู้วัตถุสิ่งต่าง ๆ รอบตัว ทางความรู้สึก คือ โลกภายในที่เป็นอารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้นจากการรับรู้โลกทางกายภาพ และทางความคิด คือ เข้าใจว่าสิ่งนั้นคืออะไร เรียกว่าอะไร ใช้งานอย่างไร”
มนุษย์รับรู้โลก ผ่านช่องทางที่เป็นกายภาพ 5 ช่องทาง ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย (far senses) ในการบำบัดที่เรียกว่า การประมวลประสาทสัมผัสรับรู้ (sensory integration) มองว่า พฤติกรรมหรือการแสดงออกของมนุษย์เกิดจากการรับสิ่งเร้าการประมวลผลรับรู้ และการแสดงออก ซึ่งเกี่ยวข้องกับประสาทสัมผัสรับรู้ที่เพิ่มเติมขึ้นมาอีก 2 ช่องทาง ได้แก่ vestibular หรือการทรงตัว และ proprioceptive หรือการรับรู้ความรู้สึกจากเอ็น กล้ามเนื้อ และข้อต่อ (inner senses) ซึ่งเป็นการรับรู้ความรู้สึกจากภายในร่างกาย
12 ผัสสะ
“ในมุมมองของมนุษยปรัชญามนุษย์มี 12 ผัสสะเพิ่มสำนึกรับรู้ภายในร่างกาย
การรับรู้ความอบอุ่น การรับรู้คำพูด ความคิด และการรับรู้ตัวตนของคนอื่น”
อายุ 0-7 ปี
ผัสสะรับรู้ทางร่างกาย body senses เช่น การสัมผัสการรับรู้ชีวิต การเคลื่อนไหว และสมดุล เป็นผัสสะพื้นฐานหรือผัสสะระดับต่ำ มีความสำคัญในการพัฒนามนุษย์ เป็นความสามารถในการรับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นภายในร่างกาย
ผัสสะรับรู้ทางการสัมผัส sense of touch ทำให้รับรู้ขอบเขตของตัวเองรู้ว่าตัวฉันและสิ่งที่ไม่ใช่ตัวฉัน เป็นพื้นฐานของปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ทำให้รู้ว่ามีสิ่งอื่นที่ไม่ใช่ตัวฉันอยู่ การรับรู้การสัมผัสอยู่ติดกับการรับรู้ตัวตนของคนอื่น ดังนั้น การพัฒนาการรับรู้การสัมผัส (touch) ที่ดีจะทำให้เมื่อโตขึ้นสามารถสร้างสัมพันธภาพกับคนอื่นและสร้างความเข้าใจความรู้สึกผู้อื่นได้ (empathy) และความสนใจ (interest) ซึ่งเป็นพื้นฐานของชีวิตที่มีสุขภาวะที่ดี
ผัสสะรับรู้ชีวิต sense of life เป็นการรับรู้ถึงสุขภาวะที่ดีรวมถึงการรับรู้ความรู้สึกทางกาย อารมณ์ ความคิดความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับร่างกายเกี่ยวข้องกับภายในร่างกายและจิตใจ การรับรู้นี้จะชัดเจนเมื่อร่างกายขาดความสมดุลหรือเจ็บปวด ความหิว ความกระหาย ความเจ็บป่วย
ผัสสะรับรู้ทางการเคลื่อนไหว sense of movement ทำให้รับรู้ว่าร่างกายของเราอยู่ตรงไหน การรับรู้การเคลื่อนไหวของร่างกายส่วนต่าง ๆ ซึ่งอวัยวะของคนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการรับรู้การเคลื่อนไหว คือ ข้อต่อรวมถึงการเคลื่อนที่ไปรอบ ๆ
ผัสสะรับรู้ความสมดุล sense of balance เป็นพื้นฐานที่ทำให้คนเรายืนตัวตรง เดินได้อย่างมั่นคง สัมพันธ์กับแรงโน้มถ่วงของโลก นอกจากนี้ ยังเป็นการสร้างสมดุลของชีวิต
เด็กวัย 0-7 ปี พัฒนาผัสสะรับรู้ทางการสัมผัส การเคลื่อนไหวและสมดุลผ่านการเล่นตัวอย่างที่เห็นได้ชัด คือ การที่เด็กวิ่งเล่นอย่างสนุกสนานสัมผัสสิ่งของธรรมชาติรอบตัวและมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น การพัฒนาผัสสะทั้งสามให้มีคุณภาพนั้น นำไปสู่สุขภาวะที่ดี ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้ชีวิตกรณีคนพิเศษ การพัฒนาผัสสะต่าง ๆ ถูกขัดขวาง ทำให้ประสบการณ์ของร่างกายไม่อาจรวมหรือประสานงานกันอย่างสมบูรณ์ อาจสังเกตได้จากการที่เด็กชอบใช้มือลูบบนพื้นผิวต่าง ๆ การหยิบสิ่งของเข้าปาก หรือกระแทกตัวเองแรง ๆ กับผนังห้อง
อายุ 7-14 ปี
Soul senses หรือ ผัสสะทางความรู้สึก เป็นการรับรู้ผ่านความรู้สึก สัมพันธ์กับโลกภายนอก ได้แก่ การดมกลิ่นการชิมรส การมองเห็น การรับรู้ความอบอุ่นหรืออุณหภูมินั่นคือ การรับรู้ของ ผัสสะระดับกลาง นี้เป็นการเปิดรับสิ่งต่าง ๆ ภายนอกเข้ามาในตัวเรา ไม่ว่าจะเป็นกลิ่นรสชาติ รูปร่าง รูปทรง สีสัน หรือความร้อน ความเย็นส่งผลต่ออารมณ์ความรู้สึกชอบ ไม่ชอบ ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
อายุ 14-21 ปี
Spirit senses หรือ ผัสสะทางจิตวิญญาณ เป็นการรับรู้และเข้าใจผู้อื่น สัมพันธ์กับโลกนามธรรมหรือความคิดได้แก่ การได้ยิน การรับรู้คำพูด การรับรู้ความคิด และการรับรู้ตัวตนของคนอื่น เรียกว่าเป็น ผัสสะระดับสูง เด็กวัย 14-21 ปี ใช้ผัสสะเหล่านี้เป็นเครื่องมือในการสังเกตคนอื่น และสิ่งต่าง ๆ รอบตัว เพื่อทำความเข้าใจโลกและความหมายของสิ่งนั้น ๆ
“การเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์เกี่ยวข้องกับผัสสะทั้งสิบสอง
ประสบการณ์ที่เราได้รับผ่านผัสสะในแต่ละช่วงวัยเป็นพื้นฐานของความสัมพันธ์
ที่เรามีต่อตัวเองคนรอบข้าง และสิ่งแวดล้อม”
(ที่มา : โลกวิเศษเพราะคนพิเศษ หน้า 18-22)
คนพิเศษ (โลกใบพิเศษ)
(ภาพจาก https://marinaiso.wordpress.com)
ลุดวิค ฟาน บีโธเฟ่น Lidwig Van Beethoven (ค.ศ. 1770-1827)
เสียงดนตรีในความเงียบ
คีตกวีก้องโลกชาวเยอรมัน ที่หลายคนอาจไม่รู้มาก่อนว่าหลังจากที่เขาเริ่มประสบความสำเร็จและเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง เขากลับเริ่มสูญเสียการได้ยินนับตั้งแต่อายุราว 26 ปี เป็นช่วงที่ประสบความสำเร็จและเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง พออายุได้ 30 ปี อาการของเขาหนักขึ้นถึงขั้นหูหนวก
1 ปี ก่อนที่บีโธเฟ่นจะหูหนวกถาวร เขาได้เขียนข้อความฉบับหนึ่งถึงเพื่อน ข้อความตอนหนึ่งว่า
"ขอสารภาพ ฉันมีชีวิตอยู่อย่างทุกข์ทรมาน
เป็นเวลาสองปีมาแล้ว ที่ฉันไม่เข้าสังคมเพราะไม่
สามารถสื่อสารกับผู้คนได้ ตอนนี้ฉันหูหนวก
ถ้ามีอาชีพอื่น ฉันคงรับมือกับมันได้ แต่ด้วยอาชีพนี้
มันเป็นความบกพร่องอย่างร้ายแรง"
ไม่อาจจินตนาการได้ว่า บีโธเฟ่นจะวิตกกังวลหรือเครียดมากแค่ไหนที่ต้องเล่นดนตรีและแต่งเพลงโดยที่ไม่ได้ยินเสียงอะไรเลย แต่เขาไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค ยังมุ่งมั่นและสามารถรังสรรค์ประพันธ์ผลงานชิ้นสำคัญจำนวนมาก โดยเฉพาะในช่วง 10 ปีสุดท้ายของชีวิตที่กลายเป็นคนหูหนวกอย่างสมบูรณ์ ผลงานที่มีชื่อเสียงมากที่สุด คือ ซิมโฟนี หมายเลข 9 ซึ่งได้ประพันธ์ขึ้นช่วงเวลานี้ เขาเสียชีวิตในวัย 56 ปี
บีโธเฟ่นเป็นตัวอย่างอันน่าอัศจรรย์ในพลังความมุ่งมั่นและความไม่ย่อท้อชีวิต รวมทั้งพลังสร้างสรรค์อันไร้ขีดจำกัดของมนุษย์ ไม่ว่าจะมีข้อจำกัดใด ๆ ก็ตาม
(ที่มา : โลกวิเศษเพราะคนพิเศษ หน้า 23-24)
เราทุกคนต้องการ
คนช่วยแกะกล่องของขวัญ
“ถึงแม้ว่าร่างกายและจิตใจของเขามีความบกพร่อง
แต่จิตวิญญาณความเป็นมนุษย์นั้น บริสุทธิ์ สมบูรณ์ ไม่บกพร่อง
เป็นเสมือนแสงสว่างในตัวมนุษย์ทุกคน”
ทบทวนเรื่องของขวัญและอุปสรรคกันอีกครั้ง ชีวิตมนุษย์เกิดมาพร้อมกับคุณสมบัติที่ติดตัวมา อาจเป็นความสามารถบางอย่าง เช่น ความอ่อนโยน ความอดทน ความอบอุ่นสติปัญญาดี ซึ่งเรียกได้ว่าเป็น “ของขวัญ” และข้อจำกัดอาจเป็นความพิการ มีปัญหาในการสื่อสาร ซึ่งเรียกได้ว่าเป็น “อุปสรรค” ในพัฒนาการของชีวิต บางวันเราอาจค้นพบความสามารถใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น แต่บางวันเรากลับพบความยากลำบากในการเผชิญกับสถานการณ์ หากร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณของเราตื่นพร้อมเราจะสามารถจัดการกับอุปสรรคและนำของขวัญในตัวเรามาแบ่งปันกับโลกได้ ถึงแม้ทุกคนจะมีของขวัญติดตัวมา แต่ถ้าหากไม่มีใครช่วยแกะกล่องของขวัญเราย่อมไม่สามารถนำของขวัญในตัวเราออกมาแบ่งปันต่อโลกได้ หากมีใครช่วยรดน้ำพรวนดิน เปิดกล่องของขวัญ หรือปลุกศักยภาพของเราขึ้นมาวันหนึ่ง ของขวัญชิ้นนี้ย่อมมีประโยชน์ต่อโลก
คนพิเศษเหมือนกับทุกคน พวกเขามีของขวัญติดตัวมาและต้องการคนช่วยแกะกล่องของขวัญนี้ คนพิเศษมี กาย ใจ จิตวิญญาณ ครบ 3 มิติ เหมือนคนทั่วไป มิติทางร่างกายและมิติทางจิตใจของพวกเขาอาจแตกต่างจากบรรทัดฐานของคนทั่วไปอยู่มาก เขาอาจไม่มีแขนมีขามีแต่ลำตัว เขาอาจมีจิตใจอารมณ์ความรู้สึกที่รุนแรงมากหรือว่าจิตเขาอยู่ในโลกของตัวเอง ไม่สนใจโลกข้างนอกเลย หรือว่าจิตจดจ่อกับโลกข้างนอกหมด จนบางครั้งไม่รู้ตัวว่าตนเองเดินพูดบ่นคำซ้ำ ๆ ส่งเสียงดัง หรือไม่สวมเสื้อผ้าออกนอกบ้าน
ถึงแม้ว่าร่างกายและจิตใจของเขามีความบกพร่อง แต่จิตวิญญาณความเป็นมนุษย์นั้นบริสุทธิ์ สมบูรณ์ ไม่บกพร่อง เป็นเสมือนแสงสว่างในตัวมนุษย์ทุกคน คนทั่วไปมักมองเห็นแต่ด้านที่เป็นอุปสรรคของเขา มองไม่เห็นของขวัญที่เขามีติดตัวมา สิ่งที่เราควรทำ คือ ช่วยพัฒนาร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ ความรู้สึกของเขา เขามาเพื่อให้เราทำหน้าที่ปลุกความตระหนักรู้ ค้นให้เจอของขวัญที่ซ่อนอยู่
บทสรุป
คนทุกคนมีความแตกต่างทั้งทางกายภาพ จิตใจ และความเป็นปัจเจกบุคคลซึ่งสะท้อนให้เห็นผ่านจิตวิญญาณ บุคลิกลักษณะ หรือตัวตนของแต่ละคน ทุกคนมีของขวัญ ซึ่งเป็นความสามารถที่ติดตัวมาและสามารถเรียนรู้และฝึกฝนให้มีมากขึ้นได้ ในขณะเดียวกันก็มีอุปสรรคหรือแรงต้าน ซึ่งเป็นข้อจำกัดในการดำเนินชีวิตคนพิเศษมีความยากลำบากในการเอาชนะแรงต้านหรืออุปสรรค ไม่ว่าจะเป็นทางร่างกาย ทางจิตใจ หรือทางความคิด ไม่ว่าจะด้วยสาเหตุประการใด ความพิการเหล่านั้นนำมาซึ่งโอกาสให้ได้พัฒนาหรือก้าวข้าม
(ที่มา : โลกวิเศษเพราะคนพิเศษ หน้า 33-34)
ที่มาของข้อมูล : หนังสือ โลกวิเศษเพราะคนพิเศษ (คู่มือสังคมไทยเข้าใจบุคคลพิเศษ เล่ม 1)
ลิงค์เพื่อแชร์ >> https://bit.ly/3Hw13BH
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
admimmam
