นิเทศกัลยาณมิตร (ระดับปฐมวัย) โรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา
โดย ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
ณ ห้องประชุม ชั้น 2 โรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา
- - - - - - - - - - - - - -
ผู้ร่วมนิเทศกัลยาณมิตร ประกอบด้วย
แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ 2 คน ครูจากโรงเรียนมาเรียลัย 2 คน โรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ 3 คน โรงเรียนดาราสมุทร 2 คน และโรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี 1 คน
ซิสเตอร์นงนภัส สุวรรณใจ (ผู้อำนวยการโรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา) กล่าวต้อนรับเจ้าหน้าที่แผนกวิชาการขั้นพื้นฐาน แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ รวมถึงคณะครูปฐมวัยจากเขต 4 ยินดีเป็นอย่างยิ่งในการมานิเทศกัลยาณมิตรเพื่อพัฒนาการเรียนการสอนระดับปฐมวัย จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เปิดรับสิ่งดี ๆ เพื่อพัฒนาเด็ก ๆ ให้เป็นผู้ที่มีความสามารถ พร้อมกับเชื่อมั่นว่าคุณครูทุกท่านจะได้รับประโยชน์จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ตามบริบทของโรงเรียน และขอพรจากแม่พระอวยพรให้การดำเนินงานนิเทศในวันนี้ประสบผลสำเร็จด้วยดี
ครูทิพวรรณ หน่ายมี (ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายปฐมวัยโรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา) นำเสนอความก้าวหน้าจัดกิจกรรมต่าง ๆ โรงเรียนได้ดำเนินการนำกระบวนการ PLC มาใช้ในกระบวนการแก้ปัญหาห้องเรียนมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา สืบเนื่องจากการดูแลช่วยเหลือเด็ก ๆ ดังนี้
- ระดับอนุบาล 1 พบว่าเด็กมีกล้ามเนื้อมัดเล็กไม่แข็งแรง สังเกตในการทำกิจวัตรประจำวัน เช่น การรับประทานอาหาร เด็กจับช้อนส้อมไม่ถนัด ทำให้อาหารหก ได้จัดกิจกรรมเพิ่มเติม เพื่อส่งเสริมและพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กของเด็ก
- ระดับอนุบาล 2 ปัญหาที่พบ เด็กขาดสมาธิและความจดจ่อ ซึ่งทำให้มีปัญหาด้านการเรียนรู้ เช่น การจำตัวอักษร ตัวพยัญชนะ และไม่สามารถทำงานศิลปะ งานประดิษฐ์หรือทำกิจกรรมในห้องเรียนจนจบ
- ระดับอนุบาล 3 ปัญหาที่พบ เด็กขาดความกล้าแสดงออกและไม่มีความมั่นใจ ซึ่งมีผลกระทบต่อการเข้าสังคมคือเด็กจะไม่กล้าพูดคุยกับเพื่อนหรือชวนเพื่อนเล่นด้วยรวมถึงการทำกิจกรรมกลุ่มกับเพื่อนไม่ได้และไม่กล้าแสดงความคิดเห็นหรือตอบคำถามคุณครู
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) แนะนำคณะผู้นิเทศและชี้แจงจุดมุ่งหมาย พร้อมทั้งรูปแบบการเยี่ยมชมห้องเรียน ด้วยกระบวนการนิเทศติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนางานของครู ในประเด็น
1) การจัดสภาพแวดล้อม (มุมพื้นฐาน) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้
2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3) บทบาทครู
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบทของโรงเรียน การนิเทศกัลยาณมิตรเป็นการเสริมพลัง สร้างบรรยากาศความไว้วางใจ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
การจัดสภาพแวดล้อมและมุมประสบการณ์พื้นฐาน
สภาพแวดล้อมและบรรยากาศ จัดแบ่งพื้นที่ภายในห้องเรียนอย่างเป็นสัดส่วน ปลอดภัย มีความสะอาด และเอื้อต่อการเรียนรู้ สื่ออุปกรณ์ วัสดุหลากหลายสอดคล้องกับกิจกรรมการจัดประสบการณ์ทั้งในหน่วยการเรียนรู้ กิจกรรมวรรณกรรมเป็นฐาน และการสอนแบบโครงการ
มุมประสบการณ์ มีการจัดมุมประสบการณ์พื้นฐาน เช่น มุมหนังสือ มุมบล็อก มุมวิทยาศาสตร์ มุมบทบาทสมมุติ มุมของเล่นสัมผัส มุม Loose Parts Play มีระบบการจัดเก็บ (Find Use Return) ค้นหา-ใช้-เก็บคืน สื่อวัสดุจัดวางในระดับสายตาที่เด็กสามารถหยิบใช้และจัดเก็บได้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมทักษะการช่วยเหลือตนเองและวินัยในตนเอง
การเล่น Loose Parts Play ครูได้รับอบรมจากฝ่ายการศึกษาฯ ในรูปแบบออนไลน์ และนำแนวคิดมาวางแผนจัดเตรียมสื่อให้เด็กเล่นในกิจกรรมเสรี มีบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นความคิดของเด็ก เด็กมีอิสระในการเล่น
ขอให้โรงเรียนเพิ่มเติมในเรื่อง การจัดหมวดหมู่สื่ออุปกรณ์ Loose Parts Play โดยจัดวางแยกเป็นกลุ่ม/ประเภทอย่างชัดเจน และเพิ่มประเภทวัสดุปลายเปิดที่หลากหลายยิ่งขึ้น เช่น วัสดุธรรมชาติ วัสดุรีไซเคิล หรือเศษวัสดุรูปทรงแตกต่างกัน เพื่อส่งเสริมจินตนาการในการสร้างสรรค์ของเด็ก คำนึงถึงความปลอดภัยในการจัดหาสื่ออุปกรณ์ เช่น ขนาดที่เล็กและความคมของวัสดุ และเพิ่มขอบข่ายในการสร้างผลงาน ซึ่งสามารถศึกษา “คู่มือ การจัดกระบวนการเล่นแบบ Loose Parts Play” ฉบับที่โครงการฯ ส่งให้ และ ดู VDO การจัดที่โครงการจัดทำขึ้น (EP1-EP8) เพื่อให้เกิดความเข้าใจในการจัดกิจกรรมมากยิ่งขึ้น
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบโครงการ Project Approach ในระยะสรุปโครงการ มีภาพกิจกรรม ผลงาน หรือสิ่งที่เด็กได้เรียนรู้หาคำตอบเด็กได้เล่าเรื่องราวที่สิ่งที่ค้นพบ ผ่านภาพวาดภาพ การพูด หรือผลงานของตนเอง ผู้ปกครองเข้ามาช่วยสนับสนุนการเรียนรู้ของเด็ก ๆ พบร่องรอยจัดนิทรรศการทุกห้องเรียนอย่างเป็นรูปธรรม กระบวนการเริ่มต้นจากคำถาม ประสบการณ์เดิม เด็กอยากเรียนรู้อะไร และวิธีการหาข้อมูลลงภาคสนาม เปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติจริงและใช้ประสาทสัมผัส ส่งเสริมให้เด็ก ๆ กล้าคิด กล้าพูด แสดงความคิดเห็น และร่วมกันค้นหาคำตอบด้วยตนเองอย่างเป็นธรรมชาติ
ร่องรอยการเรียนรู้และผลงาน ปรากฏร่องรอยการเรียนรู้อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม ได้แก่ ผังกราฟิกสรุปหน่วยการเรียนรู้ การเรียนรู้ท้องถิ่น และป้ายนิเทศแสดงผลงานของเด็ก ซึ่งสะท้อนการบูรณาการทักษะทางภาษาได้อย่างเหมาะสมตามวัย
บทบาทของครูผู้สอน
- สร้างแรงจูงใจ กระตุ้นความสนใจของเด็กให้เกิดการเรียนรู้ เด็กทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม
- คำถามปลายเปิด ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นการคิด
- ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้ ให้ความช่วยเหลือเด็ก ดูแลเอาใจใส่เด็กอย่างทั่วถึง เด็กมีความกระตือรือร้น ปรับกิจกรรมตามความสนใจของเด็ก
- ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์สร้างสรรรค์เชิงบวก ระหว่างเด็กกับเด็ก
จุดเด่นที่น่าชื่นชม
บรรยากาศเชิงบวกและความปลอดภัยทางความรู้สึก ครูสนับสนุนการเรียนรู้ของเด็ก โดยจัดวางอุปกรณ์ศิลปะไว้บนโต๊ะ เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กเห็นกิจกรรมล่วงหน้า บรรยากาศการเรียนรู้มีความอบอุ่น เป็นกัลยาณมิตร และมีความยืดหยุ่น ส่งเสริมให้เด็กมีความสุข มีความมั่นใจ และกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสม
การสะท้อนการเรียนรู้และร่องรอยการพัฒนา มีการจัดทำผังกราฟิกและชาร์ตแสดงกระบวนการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ เช่น กิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาจากนิทาน (วรรณกรรมเป็นฐาน) (Project Approach) (การเรียนรู้ท้องถิ่น) ชาร์ตร่องรอยการเรียนรู้ คำศัพท์น่ารู้ การทดลองวัฏจักรการสืบเสาะ พร้อมทั้งจัดแสดงผลงานศิลปะที่หลากหลายทั้งแบบรายบุคคลและรายกลุ่ม ซึ่งนำเสนอผลงานของเด็กทุกคน เปิดโอกาสให้เด็กได้คิดริเริ่ม เลือก ตัดสินใจ และลงมือปฏิบัติด้วยตนเองตามความสนใจ
กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ท้องถิ่นที่เป็นรูปธรรม จัดการเรียนรู้อย่างมีเป้าหมาย สรุปองค์ความรู้ชัดเจนผ่านการวาดภาพสะท้อนการเรียนรู้เด็กสามารถบอกเล่าเรื่องราวที่ไปเรียนรู้ชัดเจน
กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ หลากหลายเด่นชัด สีน้ำและสีเทียน การปั้นดินน้ำมัน และงานประดิษฐ์จากเศษวัสดุ
ฝ่ายการศึกษา ฯ นำเสนอประเด็นจากภาครัฐ
เรื่องที่ 1 ศธ. ย้ำชัด! ห้ามจัดสอบแข่งขันในเด็กปฐมวัย‼️ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. กระทรวงศึกษาธิการ (ประกาศเมื่อ 1 สค. 2569)
🔹️สั่งการไปยังสพฐ. และสช. และสถานศึกษาทุกแห่งในระดับปฐมวัย ห้ามจัดการเรียนการสอน หรือกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสอบแข่งขัน เพื่อรับเกียรติบัตรหรือถ้วยรางวัลในเด็กเล็ก
🔸️ถือเป็นการกระทำผิดกฎหมาย‼️ ขัดต่อพรบ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย ปี 62 การเร่งรัด การติว และการแข่งขัน สร้างความกดดันต่อเด็กปฐมวัย ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพจิตใจ สมอง เวลา และพฤติกรรมของเด็กในระยะยาว
เรื่องที่ 2 ประกาศเจตนารมณ์ลดจอ‼️ เร่งดำเนินการงดจอก่อน 2 ขวบ 3-6 ขวบ ลดจอ และให้ใช้อย่างมีเงื่อนไข เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยได้พัฒนาอย่างสมวัยในทุกด้าน (ประกาศเมื่อ 21 ส.ค. 2569)
แนวทางการสนับสนุนและเชื่อมต่อการเรียนรู้
ชุดบัญชีคำพื้นฐานปูพื้นฐานภาษาไทย ฝ่ายการศึกษาฯ มอบชุดบัญชีคำพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 เพื่อใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะภาษาไทย ผ่านการเล่าและอ่านนิทาน ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
การเชื่อมต่อการศึกษา เน้นการบูรณาการทักษะความพร้อมทางภาษาไทยและทักษะชีวิตในกิจวัตรประจำวัน เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กชั้นอนุบาล 3 ก้าวสู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 อย่างมีความสุข โดยฝ่ายการศึกษาฯ ได้แนะนำชุดหนังสือนิทานอ่านสนุก ฝึกภาษาไทย รู้จักคำหลากหลายของพยัญชนะแต่ละตัว และนิทานหัดอ่าน ชุดจักรวาลอ่านสนุก เพื่อให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 ได้นำไปใช้ จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาให้กับเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) ขอขอบคุณผู้บริหารและครูผู้สอนโรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยาทุกคน ที่ได้นำความรู้จากการอบรมไปประยุกต์ใช้ในการจัดประสบการณ์เรียนรู้ในชั้นเรียนอย่างเป็นรูปธรรม และขอขอบคุณคณะครูร่วมนิเทศจากเขต 4 ที่ได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน และขอเป็นกำลังใจในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เติบโตอย่างมีคุณภาพต่อไป
ครูทิพวรรณ หน่ายมี (ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายปฐมวัยโรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา) กล่าวขอบคุณคณะผู้นิเทศ ที่ได้มาแบ่งปัน ให้คำแนะนำ และเติมเต็มในรูปแบบกัลยาณมิตร เพื่อพัฒนาโรงเรียนและเด็ก ๆ อย่างเต็มศักยภาพ
(ภาพ/ข่าว : พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
Link เพื่อแชร์ >> https://shorturl.asia/tz16tr
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
