นิเทศกัลยาณมิตร (ระดับปฐมวัย) โรงเรียนเซนต์เทเรซา
โดย ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
ณ ห้องประชุมชั้น 5 โรงเรียนเซนต์เทเรซา
- - - - - - - - - - - - - -
ผู้ร่วมนิเทศกัลยาณมิตร ประกอบด้วย
แผนกปฐมวัยฝ่ายการศึกษาฯ 2 คน ครูจากโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ 3 คน โรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี 1 คน โรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา 3 คน โรงเรียนมาเรียลัย 3 คน โรงเรียนมารดานฤมล 2 คน และโรงเรียนพระมารดานิจจานุเคราะห์ 2 คน
ซิสเตอร์ลำไพ เนื่องพลี (ผู้อำนวยการโรงเรียนเซนต์เทเรซา) กล่าวต้อนรับ คณะผู้มานิเทศกัลยาณมิตร แผนกวิชาการขั้นพื้นฐาน แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ และคณะครูปฐมวัยจากเขต 4 และโรงเรียนพระมารดานิจจานุเคราะห์ การมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในวันนี้ เป็นการเรียนรู้ไปด้วยกัน การทำงานในภาวะปกติ สิ่งดี ๆ จะเกิดขึ้นในโรงเรียนของเรา ยินดีรับคำแนะนำ และกำลังใจที่จะมาช่วยพัฒนาโรงเรียนของอัครสังฆมณฑลไปพร้อมกัน ช่วยกันแบ่งปันเติมเต็มซึ่งกันและกัน ขอบคุณที่ทุกท่านมาเยี่ยมเยียน ขอให้มีแต่สิ่งดี ๆ ที่เกิดขึ้นกับภารกิจของเราในวันนี้
คุณครูเนตรชนก แย้มสำรวย (ผู้ช่วยผู้อำนวยการแผนกปฐมวัยโรงเรียนเซนต์เทเรซา) รายงานความก้าวหน้าการจัดกิจกรรมต่าง ๆ โดยโรงเรียนได้นำกระบวนการ PLC มาใช้ในระบบการนิเทศภายในของโรงเรียนเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ประสบการณ์และร่วมกันแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในชั้นเรียนอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง โดยมีเป้าหมายในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กปฐมวัย และได้ดำเนินการประชุมวางแผนงานร่วมกันในหัวหน้าระดับสายชั้น
ระดับอนุบาล 1 พบปัญหาในเรื่องเด็กสมาธิสั้น เด็กติดจอ เริ่มดำเนินการพูดคุยและดำเนินการนำนิทาน ร่วมกับสื่อวัสดุประดิษฐ์ มาช่วยปรับพฤติกรรมและส่งเสริมพัฒนาการของเด็กด้วยการเล่น Loose Parts Play
ระดับอนุบาล 2 พบปัญหาในเรื่องกล้ามเนื้อมือของเด็ก เริ่มวางแผนร่วมกันนำกิจกรรมที่ส่งเสริมพัฒนากล้ามเนื้อมือด้วยการทำ cooking การนวดแป้งทำขนม
ระดับอนุบาล 3 พบปัญหา เรื่องทักษะทางภาษา เริ่มวางแผนร่วมพูดคุยและดำเนินการนำคลังคำศัพท์จากสิ่งรอบตัวเด็ก ผ่านผลงาน นิทาน ในการส่งเสริมทักษะทางภาษาเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) แนะนำคณะผู้นิเทศและชี้แจงจุดมุ่งหมาย พร้อมทั้งรูปแบบการเยี่ยมชมห้องเรียน ด้วยกระบวนการนิเทศติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนางานของครู ในประเด็น
1) การจัดสภาพแวดล้อม (มุมพื้นฐาน) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้
2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3) บทบาทครู
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบทของโรงเรียน การนิเทศกัลยาณมิตรเป็นการเสริมพลัง สร้างบรรยากาศความไว้วางใจ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
การจัดสภาพแวดล้อมและมุมประสบการณ์พื้นฐาน
สภาพแวดล้อมและบรรยากาศ : จัดแบ่งพื้นที่ภายในห้องเรียนอย่างเป็นสัดส่วน ปลอดภัย มีความสะอาด และเอื้อต่อการเรียนรู้อย่างรอบด้าน สื่ออุปกรณ์ วัสดุเหลือใช้หลากหลายสอดคล้องกับการจัดประสบการณ์
มุมประสบการณ์ : มีการจัดมุมประสบการณ์พื้นฐาน เช่น มุมหนังสือ มุมบล็อก มุมบทบาทสมมติ มุมวิทยาศาสตร์ มุม Loose Parts Play มีสื่อกระตุ้นให้เด็กได้ลงมือกระทำ มีระบบการจัดเก็บ (Find Use Return) ค้นหา- ใช้ - เก็บคืน สื่อวัสดุจัดวางในระดับสายตาที่เด็กสามารถหยิบใช้และจัดเก็บได้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมทักษะการช่วยเหลือตนเองและวินัยในตนเอง
การจัดการเล่นแบบ Loose Parts Play : โรงเรียนเข้าร่วมโครงการวิจัย “ขยายผลและพัฒนาเครือข่ายการทำงานผ่านชุดการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมและพัฒนาทักษะที่จำเป็นของเด็กปฐมวัยกลุ่มเป้าหมายของ กสศ.” ตั้งแต่ปี 2568 มีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง นำแนวคิดมาวางแผนจัดเตรียมสื่อและให้เด็กเล่นในกิจกรรมเสรี มีบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นความคิดของเด็ก เด็กมีอิสระในการเล่นและเล่นอย่างมีเป้าหมาย
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
สัปดาห์นี้เป็นการจัดประสบการณ์หน่วย “อาชีพในฝัน” ครูได้วางแผนและออกแบบกิจกรรมอย่างหลากหลาย เปิดโอกาสให้เด็กได้นำชุดอาชีพต่าง ๆ มาแต่งกายและเล่นบทบาทสมมติ เช่น คุณหมอ คุณครู ตำรวจ ทหาร แม่ค้า และพยาบาล ช่วยกระตุ้นให้เด็กเกิดความสนใจและสื่อสารบอกเล่าความฝันของตนเองได้อย่างมั่นใจ
เด็ก ๆ ได้สะท้อนความรู้ความเข้าใจและจินตนาการผ่านผลงานศิลปะที่หลากหลาย เช่น การวาดภาพด้วยสีน้ำ สีเทียน การปั้นดินน้ำมัน รวมถึงงานประดิษฐ์จากเศษวัสดุ ครูใช้ “คำถามปลายเปิด” เพื่อกระตุ้นการคิดของเด็กส่งเสริมให้เด็ก ๆ กล้าคิด กล้าพูด แสดงความคิดเห็น และค้นหาคำตอบด้วยตนเองอย่างเป็นธรรมชาติ
พบร่องรอยการเรียนรู้ที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม ได้แก่ ผังกราฟิกสรุปหน่วยการเรียนรู้ และ ป้านนิเทศแสดงผลงานเด็ก ซึ่งบูรณาการส่งเสริมทั้งทักษะทางภาษา และทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ได้อย่างเหมาะสมกับพัฒนาการ
บทบาทของครูผู้สอน
- สร้างแรงจูงใจ กระตุ้นความสนใจของเด็กให้เกิดการเรียนรู้ เด็กทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม
- คำถามปลายเปิด ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นการคิด
- ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้ ให้ความช่วยเหลือเด็ก ดูแลเอาใจใส่เด็กอย่าง เด็กมีความกระตือรือร้น ปรับกิจกรรมตามความสนใจของเด็กส่งเสริมปฏิสัมพันธ์สร้างสรรรค์เชิงบวกระหว่างเด็กกับเด็ก
จุดเด่นที่น่าชื่นชม
บรรยากาศเชิงบวกและความปลอดภัยทางความรู้สึก : ครูวางแผนจัดกิจกรรมสอดคล้องกับเรื่องที่เรียนรู้ บรรยากาศการเรียนรู้ที่อบอุ่น เป็นกัลยาณมิตร มีความยืดหยุ่น ทำให้เด็กมีความสุข มั่นใจ และกล้าแสดงความคิดเห็น
การบริหารจัดการในชั้นเรียน : วางระบบอย่างเป็นขั้นตอนและต่อเนื่องตั้งแต่ระดับชั้นเตรียมอนุบาลถึงอนุบาล 3 จัดวางอุปกรณ์ศิลปะไว้บนโต๊ะเพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กรู้ล่วงหน้าว่าจะได้ทำกิจกรรมใด
การคัดแยกขยะอย่างเป็นระบบในห้องเรียน : ทุกห้องเรียนมีการจัดกิจกรรมการคัดแยกขยะที่ชัดเจน ปลอดภัย และเหมาะสมกับวัย เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้และลงมือปฏิบัติจริงในกิจวัตรประจำวัน ครูนำวัสดุเหลือใช้กลับมาสร้างคุณค่าใหม่ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น กล่องกระดาษลัง แกนกระดาษทิชชู ฝาขวดน้ำ และกล่องนมโรงเรียน นำมาปรับใช้เป็นสื่อการสอน และนำมาให้เด็กสร้างสรรค์ผลงานศิลปะตามจินตนาการได้อย่างหลากหลายปลูกฝังให้เด็กเกิดนิสัยรักธรรมชาติ รู้จักการใช้น้อย ใช้ซ้ำ และเห็นคุณค่าของการลดขยะ ซึ่งเป็นการวางรากฐานการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (ESD) และสร้างจิตสำนึกในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ระดับปฐมวัยได้อย่างน่าชื่นชม
ฝ่ายการศึกษา ฯ นำเสนอประเด็นจากภาครัฐ
เรื่องที่ 1 ศธ.ย้ำชัด! ห้ามจัดสอบแข่งขันในเด็กปฐมวัย‼️ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. กระทรวงศึกษาธิการ (ประกาศเมื่อ 1 ส.ค. 2569)
🔹️สั่งการไปยังสพฐ. และสช. และสถานศึกษาทุกแห่งในระดับปฐมวัย ห้ามจัดการเรียนการสอน หรือกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสอบแข่งขัน เพื่อรับเกียรติบัตรหรือถ้วยรางวัลในเด็กเล็ก
🔸️ถือเป็นการกระทำผิดกฎหมาย‼️ ขัดต่อพรบ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย ปี 62 การเร่งรัด การติว และการแข่งขัน สร้างความกดดันต่อเด็กปฐมวัย ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพจิตใจ สมอง เวลา และพฤติกรรมของเด็กในระยะยาว
เรื่องที่ 2 ประกาศเจตนารมณ์ลดจอ‼️ เร่งดำเนินการงดจอก่อน 2 ขวบ 3-6 ขวบ ลดจอ และให้ใช้อย่างมีเงื่อนไข เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยได้พัฒนาอย่างสมวัยในทุกด้าน (ประกาศเมื่อ 21 ส.ค. 2569)
แนวทางการสนับสนุนและเชื่อมต่อการเรียนรู้
ชุดบัญชีคำพื้นฐานปูพื้นฐานภาษาไทย ฝ่ายการศึกษาฯ มอบชุดบัญชีคำพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 เพื่อใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะภาษาไทย ผ่านการเล่าและอ่านนิทาน ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
การเชื่อมต่อการศึกษา เน้นการบูรณาการทักษะความพร้อมทางภาษาไทยและทักษะชีวิตในกิจวัตรประจำวัน เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กชั้นอนุบาล 3 ก้าวสู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 อย่างมีความสุข โดยฝ่ายการศึกษาฯ ได้แนะนำชุดหนังสือนิทานอ่านสนุก ฝึกภาษาไทย รู้จักคำหลากหลายของพยัญชนะแต่ละตัว และนิทานหัดอ่าน ชุดจักรวาลอ่านสนุก เพื่อให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 ได้นำไปใช้ จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาให้กับเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) ขอบคุณคุณครูปฐมวัย ผู้บริหารที่ให้การต้อนรับและอำนวยความสะดวก ขอบคุณครูเขต 4 และโรงเรียนพระมารดานิจจานุเคราะห์ ที่มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน เห็นความก้าวหน้าในการพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง ขอเป็นกำลังใจในการทำงานเพื่อพัฒนาเด็ก ๆ ต่อไป
(ภาพ : โรงเรียนเซนต์เทเรซา /พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
(ข่าว : พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
Link เพื่อแชร์ >> https://shorturl.asia/hm6rkm
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
