นิเทศกัลยาณมิตร (ระดับปฐมวัย) โรงเรียนดาราสมุทร
โดย ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
ณ ห้องประชุม ชั้น 2 โรงเรียนดาราสมุทร
- - - - - - - - - - - - - -
ผู้ร่วมนิเทศกัลยาณมิตร ประกอบด้วย
แผนกปฐมวัยฝ่ายการศึกษาฯ 2 คน ครูจากโรงเรียนเซนต์แอนโทนี 2 คน โรงเรียนเซนต์เทเรซา 3 คน และโรงเรียนมาเรียลัย 2 คน
นายพนมกร แก้ววิลัย (ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการโรงเรียนดาราสมุทร) กล่าวต้อนรับ แผนกวิชาการขั้นพื้นฐาน แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ และคณะครูปฐมวัยจากเขต 4 ที่มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มาเติมเต็มให้ครูโรงเรียนดาราสมุทร และแผนกปฐมวัย โรงเรียนนำเสนอวีดีทัศน์รายงานความก้าวหน้าจัดกิจกรรมต่าง ๆ โรงเรียนได้ดำเนินการนำกระบวนการ PLC มาใช้ในการแก้ปัญหาเพื่อส่งเสริมทักษะทางภาษาของเด็ก มีเป้าหมายในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กปฐมวัย โดยใช้นิทาน เกม บัตรคำ มาช่วยปรับให้เด็กรักการอ่าน มีความสนใจในการอ่านจำพยัญชนะ
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) แนะนำคณะผู้นิเทศและชี้แจงจุดมุ่งหมาย พร้อมทั้งรูปแบบการเยี่ยมชมห้องเรียน ด้วยกระบวนการนิเทศติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนางานของครู ในประเด็น
1) การจัดสภาพแวดล้อม (มุมพื้นฐาน) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้
2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3) บทบาทครู
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบทของโรงเรียน การนิเทศกัลยาณมิตรเป็นการเสริมพลัง สร้างบรรยากาศความไว้วางใจ
การจัดสภาพแวดล้อมและมุมประสบการณ์พื้นฐาน
สภาพแวดล้อมและบรรยากาศ จัดแบ่งพื้นที่ภายในห้องเรียนอย่างเป็นสัดส่วน ปลอดภัย มีความสะอาด และเอื้อต่อการเรียนรู้อย่างรอบด้าน สื่ออุปกรณ์ วัสดุเหลือใช้หลากหลายสอดคล้องกับการจัดประสบการณ์
มุมประสบการณ์ มีการจัดมุมประสบการณ์พื้นฐาน เช่น มุมหนังสือ มุมบล็อก มุมวิทยาศาสตร์ มุม Loose Parts Play มีระบบการจัดเก็บ (Find Use Return) ค้นหา- ใช้- เก็บคืน สื่อวัสดุจัดวางในระดับสายตาที่เด็กสามารถหยิบใช้และจัดเก็บได้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมทักษะการช่วยเหลือตนเองและวินัยในตนเอง
ขอให้เพิ่มมุมบทบาทสมมติ เพราะเป็นการเปิดโอกาสให้เด็กได้สะท้อนความเข้าใจต่อโลกรอบตัว และจำลองสถานการณ์ในชีวิตประจำวันผ่านการเล่น สามารถหมุนเวียนตามหน่วยการเรียนรู้หรือความสนใจของเด็ก เช่น บ้าน/ครอบครัว ร้านค้า คุณหมอ/โรงพยาบาล มุมบล็อก ขอให้กำหนดขอบเขตพื้นที่การเล่นให้ชัดเจน เพิ่มสื่อปลายเปิดหรืออุปกรณ์จำลอง เช่น ต้นไม้พลาสติก รถของเล่น โมเดลคน/สัตว์ ป้ายจราจร เพื่อให้เด็กนำไปต่อยอดสร้างเป็นเรื่องราวต่าง ๆ
การเล่น Loose Parts Play ครูได้รับอบรมจากฝ่ายการศึกษาฯ และเริ่มนำแนวคิดมาวางแผนจัดเตรียมสื่อและให้เด็กเล่นในกิจกรรมเสรี มีบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นความคิดของเด็ก เด็กมีอิสระในการเล่น ขอให้ครูสนทนากับเด็กล่วงหน้าก่อนที่เด็กจะเข้าไปเล่น เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้คิด วางแผน และกำหนดเป้าหมายในการเล่นของตนเอง ขอให้ทบทวนการจัดหมวดหมู่สื่ออุปกรณ์ Loose Parts Play โดยจัดวางแยกเป็นกลุ่ม/ประเภทอย่างชัดเจน และเพิ่มประเภทวัสดุปลายเปิดที่หลากหลายยิ่งขึ้น เช่น วัสดุธรรมชาติ วัสดุรีไซเคิล หรือเศษวัสดุรูปทรงแตกต่างกัน เพื่อส่งเสริมจินตนาการในการสร้างสรรค์ของเด็กและคำนึงถึงความสะอาด ปลอดภัยในสื่อบางประเภท เช่น ขอบคม คราบสกปรก ควรล้างทำความสะอาดและคัดแยกก่อนนำมาให้เด็กใช้
ขอให้ครูทบทวน “คู่มือ การจัดกระบวนการเล่นแบบ Loose Parts Play ฉบับที่โครงการฯ ส่งให้ และ ดู VDO การจัดที่โครงการจัดทำขึ้น (EP1-EP8)
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบโครงการ Project Approach ในระยะพัฒนาโครงการ ครูมีการวางแผนเพื่อให้เด็กได้หาคำตอบในคำถามที่เด็กสนใจ อยากรู้ ส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้อย่างลุ่มลึก เน้นสื่อ อุปกรณ์ที่เป็นของจริง เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือ ทำให้เด็กได้สืบค้น ผู้ปกครองเข้ามาสนับสนุนการทำโครงการของเด็ก ๆ พบร่องรอยกระบวนการเรียนรู้ ได้แก่ ผังกราฟิกสรุปหน่วยการเรียนรู้ และป้ายนิเทศแสดงผลงานเด็ก ซึ่งบูรณาการส่งเสริมทั้งทักษะทางภาษา และทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
บทบาทของครูผู้สอน
- สร้างแรงจูงใจ กระตุ้นความสนใจของเด็กให้เกิดการเรียนรู้ เด็กทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม
- คำถามปลายเปิด ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นการคิด
- ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้ ให้ความช่วยเหลือเด็ก ดูแลเอาใจใส่เด็ก เด็กมีความกระตือรือร้น
- ปรับกิจกรรมตามความสนใจของเด็ก ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์สร้างสรรรค์เชิงบวกระหว่างเด็กกับเด็ก
จุดเด่นที่น่าชื่นชม
บรรยากาศเชิงบวกและความปลอดภัยทางความรู้สึก ครูวางแผนจัดกิจกรรมสอดคล้องกับเรื่องที่เรียนรู้ จัดวางอุปกรณ์ศิลปะไว้บนโต๊ะเพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กรู้ล่วงหน้าว่าจะได้ทำกิจกรรมใด บรรยากาศการเรียนรู้ที่อบอุ่น เป็นกัลยาณมิตร มีความยืดหยุ่น ทำให้เด็กมีความสุข มั่นใจ และเด็ก ๆ มีความกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสม
การสะท้อนการเรียนรู้และร่องรอยการพัฒนา มีการจัดทำผังกราฟิก ชาร์ตกระบวนการเรียนรู้ เช่น กิจกรรมการบริโภคอย่างยั่งยืน และป้ายนิเทศแสดงผลงานศิลปะสร้างสรรค์
ฝ่ายการศึกษา ฯ นำเสนอประเด็นจากภาครัฐ
เรื่องที่ 1 ศธ. ย้ำชัด! ห้ามจัดสอบแข่งขันในเด็กปฐมวัย‼️ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. กระทรวงศึกษาธิการ (ประกาศเมื่อ 1 สค. 2569)
🔹️สั่งการไปยังสพฐ. และสช. และสถานศึกษาทุกแห่งในระดับปฐมวัย ห้ามจัดการเรียนการสอน หรือกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสอบแข่งขัน เพื่อรับเกียรติบัตรหรือถ้วยรางวัลในเด็กเล็ก
🔸️ถือเป็นการกระทำผิดกฎหมาย‼️ ขัดต่อพรบ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย ปี 62 การเร่งรัด การติว และการแข่งขัน สร้างความกดดันต่อเด็กปฐมวัย ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพจิตใจ สมอง เวลา และพฤติกรรมของเด็กในระยะยาว
เรื่องที่ 2 ประกาศเจตนารมณ์ลดจอ‼️ เร่งดำเนินการงดจอก่อน 2 ขวบ 3-6 ขวบ ลดจอ และให้ใช้อย่างมีเงื่อนไข เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยได้พัฒนาอย่างสมวัยในทุกด้าน (ประกาศเมื่อ 21 ส.ค. 2569)
แนวทางการสนับสนุนและเชื่อมต่อการเรียนรู้
ชุดบัญชีคำพื้นฐานปูพื้นฐานภาษาไทย ฝ่ายการศึกษาฯ มอบชุดบัญชีคำพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 เพื่อใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะภาษาไทย ผ่านการเล่าและอ่านนิทาน ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
การเชื่อมต่อการศึกษา เน้นการบูรณาการทักษะความพร้อมทางภาษาไทยและทักษะชีวิตในกิจวัตรประจำวัน เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กชั้นอนุบาล 3 ก้าวสู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 อย่างมีความสุข โดยฝ่ายการศึกษาฯ ได้แนะนำชุดหนังสือนิทานอ่านสนุก ฝึกภาษาไทย รู้จักคำหลากหลายของพยัญชนะแต่ละตัว และนิทานหัดอ่าน ชุดจักรวาลอ่านสนุก เพื่อให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 ได้นำไปใช้ จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาให้กับเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) ขอขอบคุณครูโรงเรียนดาราสมุทรที่ได้นำความรู้จากการอบรมลงสู่ห้องเรียนเห็นความตั้งใจในการพัฒนาตนเอง มีความก้าวหน้าในการพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง ขอบคุณคุณครูเขต 4 ที่มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ขอเป็นกำลังใจในการทำงานเพื่อพัฒนาเด็ก ๆ ต่อไป
(ภาพ/ข่าว : พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
Link เพื่อแชร์ >> https://www.shorturl.asia/oaqvzq
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
