นิเทศกัลยาณมิตร (ระดับปฐมวัย) โรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี
โดย ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
ณ ห้องประชุมโรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี
- - - - - - - - - - - - - -
ผู้ร่วมนิเทศกัลยาณมิตร ประกอบด้วย
แผนกปฐมวัยฝ่ายการศึกษาฯ 2 คน ครูจากโรงเรียนมาลาสวรรค์พิทยา 2 คน โรงเรียนเซนต์เทเรซา 1 คน และโรงเรียนพระวิสุทธิวงส์ 2 คน
บาทหลวงจินตศักดิ์ ยุชัยสิทธิกุล (ผู้แทนผู้รับใบอนุญาต โรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี) กล่าวต้อนรับ เจ้าหน้าที่แผนกวิชาการขั้นพื้นฐาน แผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ และคณะครูปฐมวัยจากเขต 4 ยินดีเป็นอย่างยิ่งในการมานิเทศกัลยาณมิตร และเติมเต็มให้ครู ขอบคุณผู้บริหารโรงเรียนที่สนับสนุนคุณครูให้มาช่วยเหลือแบ่งปัน และน้อมรับคำแนะนำเพื่อจะพัฒนาโรงเรียนของเราให้ดียิ่งขึ้น
คุณครูอภิญญา บู้ช้วน (ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายปฐมวัย โรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี) รายงานความก้าวหน้าจัดกิจกรรมต่าง ๆ โรงเรียน ได้ดำเนินการนำกระบวนการ PLC มาใช้ในกระบวนการนิเทศภายใน โดยทั้ง 3 ห้องเรียนมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันวิเคราะห์ปัญหาวางแผนจัดแก้ไขปัญหาเพื่อส่งเสริมพัฒนาเด็กเต็มตามศักยภาพ
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) แนะนำคณะผู้นิเทศและชี้แจงจุดมุ่งหมาย พร้อมทั้งรูปแบบการเยี่ยมชมห้องเรียน ด้วยกระบวนการนิเทศติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนางานของครู ในประเด็น
1) การจัดสภาพแวดล้อม (มุมพื้นฐาน) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้
2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3) บทบาทครู
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบริบทของโรงเรียน การนิเทศกัลยาณมิตรเป็นการเสริมพลัง สร้างบรรยากาศความไว้วางใจ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
การจัดสภาพแวดล้อมและมุมประสบการณ์พื้นฐาน
สภาพแวดล้อมและบรรยากาศ จัดแบ่งพื้นที่ภายในห้องเรียนอย่างเป็นสัดส่วน ปลอดภัย มีความสะอาด และเอื้อต่อการเรียนรู้อย่างรอบด้าน สื่ออุปกรณ์ วัสดุเหลือใช้หลากหลายสอดคล้องกับการจัดประสบการณ์
มุมประสบการณ์ มีการจัดมุมประสบการณ์พื้นฐาน เช่น มุมหนังสือ มุมบล็อก มุมวิทยาศาสตร์ มุมบทบาทสมมุติ มุมของเล่นสัมผัส มุม Loose Parts Play มีระบบการจัดเก็บ (Find Use Return) ค้นหา-ใช้-เก็บคืน สื่อวัสดุจัดวางในระดับสายตาที่เด็กสามารถหยิบใช้และจัดเก็บได้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมทักษะการช่วยเหลือตนเองและวินัยในตนเอง
การเล่น Loose Parts Play ครูได้รับอบรมจากฝ่ายการศึกษาฯ ในรูปแบบออนไลน์ และเริ่มนำแนวคิดมาวางแผนจัดเตรียมสื่อและให้เด็กเล่นในกิจกรรมเสรี มีบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นความคิดของเด็ก เด็กมีอิสระในการเล่น ขอให้ทบทวนการจัดหมวดหมู่สื่ออุปกรณ์ Loose Parts Play โดยจัดวางแยกเป็นกลุ่ม/ประเภทอย่างชัดเจน และเพิ่มประเภทวัสดุปลายเปิดที่หลากหลายยิ่งขึ้น เช่น วัสดุธรรมชาติ วัสดุรีไซเคิล หรือเศษวัสดุรูปทรงแตกต่างกัน เพื่อส่งเสริมจินตนาการในการสร้างสรรค์ของเด็ก
ขอให้ครูทบทวน “คู่มือ การจัดกระบวนการเล่นแบบ Loose Parts Play” ฉบับที่โครงการฯ ส่งให้ และ ดู VDO การจัดที่โครงการจัดทำขึ้น (EP1-EP8)
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบโครงการ Project Approach ในระยะพัฒนาโครงการ ระดับอนุบาล 1 เรื่องส้ม อนุบาล 2 เรื่องมะเขือเทศ และอนุบาล 3 เรื่องดอกทานตะวัน ครูมีการวางแผนเพื่อให้เด็กได้หาคำตอบในคำถามที่เด็กสนใจ อยากรู้ ส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้อย่างลุ่มลึก เน้นสื่อ อุปกรณ์ที่เป็นของจริง จัดประสบการณ์ให้เด็กได้เรียนรู้อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการลงมือกระทำ ให้เด็กได้สืบค้น ผู้ปกครองเข้ามาสนับสนุนการทำโครงการของเด็ก ๆ
ร่องรอยกระบวนการเรียนรู้จากชาร์ตประสบการณ์เดิม คำถาม สิ่งที่เด็กหาคำตอบด้วยวิธีการต่าง ๆ และพบชาร์ตร่องรอยการเรียนรู้ ผังกราฟิกต่าง ๆ ตามหน่วยการเรียนรู้ ผลงานเด็ก ๆ ที่ส่งเสริมทักษะทางภาษา ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และการใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า
บทบาทของครูผู้สอน
- สร้างแรงจูงใจ กระตุ้นความสนใจของเด็กให้เกิดการเรียนรู้ เด็กทุกคนมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม
- คำถามปลายเปิด ครูใช้คำถามปลายเปิดกระตุ้นการคิด
- ผู้อำนวยความสะดวกการเรียนรู้ ให้ความช่วยเหลือเด็ก ดูแลเอาใจใส่เด็กอย่าง เด็กมีความกระตือรือร้น ปรับกิจกรรมตามความสนใจของเด็ก
- ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์สร้างสรรรค์เชิงบวก ระหว่างเด็กกับเด็ก
จุดเด่นที่น่าชื่นชม
บรรยากาศเชิงบวกและความปลอดภัยทางความรู้สึก ครูวางแผนจัดกิจกรรมสอดคล้องกับเรื่องที่เรียนรู้ จัดวางอุปกรณ์ศิลปะไว้บนโต๊ะเพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กรู้ล่วงหน้าว่าจะได้ทำกิจกรรมใด บรรยากาศการเรียนรู้ที่อบอุ่น เป็นกัลยาณมิตร มีความยืดหยุ่น ทำให้เด็กมีความสุข มั่นใจ และเด็ก ๆ มีความกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสม
การสะท้อนการเรียนรู้และร่องรอยการพัฒนา มีการจัดทำผังกราฟิก ชาร์ตกระบวนการเรียนรู้ เช่น กิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาจากนิทาน ชาร์ร่องรอยการเรียนรู้วรรณกรรมเป็นฐาน คำศัทพ์น่ารู้ ภัยใกล้ตัวในโรงเรียน คุณธรรมประจำเดือน และป้ายนิเทศแสดงผลงานศิลปะที่หลากหลายทั้งรายบุคคล และรายกลุ่ม นำเสนอผลงานเด็กทุกคน เด็กได้มีโอกาสคิดริเริ่ม เลือก ตัดสินใจลงมือกระทำตามความสนใจของตนเอง
กิจกรรมรักษ์โลกลดโลกร้อน มีการจัดกิจกรรมการคัดแยกขยะที่ชัดเจน เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้และลงมือปฏิบัติจริงในกิจวัตรประจำวัน ครูนำวัสดุเหลือใช้กลับมาสร้างคุณค่าใหม่ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น กล่องกระดาษลัง แผงไข่ แกนกระดาษทิชชู ฝาขวดน้ำ และกล่องนมโรงเรียน นำมาปรับใช้เป็นสื่อการสอน ของเล่นเด็ก และนำมาให้เด็กสร้างสรรค์ผลงานศิลปะตามจินตนาการได้อย่างหลากหลายปลูกฝังให้เด็กเกิดนิสัยรักธรรมชาติ รู้จักการใช้น้อย ใช้ซ้ำ และเห็นคุณค่าของการลดขยะ ซึ่งเป็นการวางรากฐานการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (ESD) และสร้างจิตสำนึกในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม
ฝ่ายการศึกษา ฯ นำเสนอประเด็นจากภาครัฐ
เรื่องที่ 1 ศธ. ย้ำชัด! ห้ามจัดสอบแข่งขันในเด็กปฐมวัย‼️ โดยนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. กระทรวงศึกษาธิการ (ประกาศเมื่อ 1 สค. 2569)
🔹️สั่งการไปยังสพฐ. และสช. และสถานศึกษาทุกแห่งในระดับปฐมวัย ห้ามจัดการเรียนการสอน หรือกิจกรรมที่มุ่งเน้นการสอบแข่งขัน เพื่อรับเกียรติบัตรหรือถ้วยรางวัลในเด็กเล็ก
🔸️ถือเป็นการกระทำผิดกฎหมาย‼️ ขัดต่อพรบ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย ปี 62 การเร่งรัด การติว และการแข่งขัน สร้างความกดดันต่อเด็กปฐมวัย ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพจิตใจ สมอง เวลา และพฤติกรรมของเด็กในระยะยาว
เรื่องที่ 2 ประกาศเจตนารมณ์ลดจอ‼️ เร่งดำเนินการงดจอก่อน 2 ขวบ 3-6 ขวบ ลดจอ และให้ใช้อย่างมีเงื่อนไข เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยได้พัฒนาอย่างสมวัยในทุกด้าน (ประกาศเมื่อ 21 ส.ค. 2569)
แนวทางการสนับสนุนและเชื่อมต่อการเรียนรู้
ชุดบัญชีคำพื้นฐานปูพื้นฐานภาษาไทย ฝ่ายการศึกษาฯ มอบชุดบัญชีคำพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 เพื่อใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะภาษาไทย ผ่านการเล่าและอ่านนิทาน ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
การเชื่อมต่อการศึกษา เน้นการบูรณาการทักษะความพร้อมทางภาษาไทยและทักษะชีวิตในกิจวัตรประจำวัน เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กชั้นอนุบาล 3 ก้าวสู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 อย่างมีความสุข โดยฝ่ายการศึกษาฯ ได้แนะนำชุดหนังสือนิทานอ่านสนุก ฝึกภาษาไทย รู้จักคำหลากหลายของพยัญชนะแต่ละตัว และนิทานหัดอ่าน ชุดจักรวาลอ่านสนุก เพื่อให้ครูผู้สอนชั้นอนุบาล 3 ได้นำไปใช้ จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะทางภาษาให้กับเด็ก
อาจารย์กาญจนา สุวรรณธาร (หัวหน้าแผนกปฐมวัย ฝ่ายการศึกษาฯ) ขอขอบคุณผู้บริหารและครูผู้สอนโรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี ทุกท่าน ที่ได้นำความรู้จากการอบรมไปประยุกต์ใช้ในการจัดประสบการณ์เรียนรู้ในชั้นเรียนอย่างเป็นรูปธรรม ขอชื่นชมในความมุ่งมั่นตั้งใจพัฒนาตนเองของคณะครู โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “โครงงานบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย” ซึ่งมีกระบวนการชัดเจน สะท้อนถึงความก้าวหน้าและการพัฒนากระบวนการเรียนการสอนของครูอย่างต่อเนื่อง และขอขอบคุณคณะครูร่วมนิเทศจากเขต 4 ทุกท่าน ที่ได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน และขอเป็นกำลังใจในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เติบโตอย่างมีคุณภาพต่อไป
บาทหลวงจินตศักดิ์ ยุชัยสิทธิกุล (ผู้แทนผู้รับใบอนุญาต โรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี) กล่าวขอบคุณคณะผู้นิเทศ ที่ได้มาแบ่งปัน ให้คำแนะนำ และเติมเต็มศักยภาพในรูปแบบกัลยาณมิตร เพื่อให้ทุกโรงเรียนได้ก้าวเดินไปข้างหน้าพร้อมกันโดยไม่มีข้อจำกัดเรื่องขนาดของสถานศึกษา การนิเทศในครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนน้ำเย็นแก้วใหญ่ที่ช่วยเติมพลังใจให้แก่คณะครู พร้อมทั้งขอขอบคุณคุณครูโรงเรียนนักบุญยอแซฟอุปถัมภ์ หนองรี ทุกคน ที่ทุ่มเทกำลังกายและกำลังใจอย่างสุดความสามารถ ถึงแม้จะต้องเผชิญกับความเหน็ดเหนื่อยจากภาระงานสอนและการดูแลเอาใจใส่เด็ก ๆ แต่ทุกคนยังคงร่วมมือร่วมใจเพื่อพัฒนาโรงเรียนและเด็ก ๆ อย่างเต็มศักยภาพ
(ภาพ/ข่าว : พิรญาณ์ จรูญวัฒนไพบูลย์)
Link เพื่อแชร์ >> https://www.shorturl.asia/xanidb
แผนกปฐมวัย
ฝ่ายการศึกษา อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ
